Waar komt de marathon vandaan?

ASICS geeft antwoord op de vraag, waar de marathon vandaan komt.
De marathon is een van de populairste afstanden die overal ter wereld wordt gelopen. Elk jaar worden er honderden wedstrijden georganiseerd. Maar wie heeft ooit besloten om hardloopwedstrijden te houden over een afstand van exact 42,195 km, of 26 mijl en 385 yard?

"We hebben gewonnen!"
Het eerste dat je moet weten, is dat Marathon een plaatsnaam is. Het is een stadje in Griekenland en de locatie van de beroemde Slag bij Marathon in 490 v. Chr., toen de invasiemacht van de Perzen werd verslagen door de Atheners. Volgens de legende werd de boodschapper Pheidippides teruggestuurd naar Athene met het nieuws van de overwinning. Hij rende de hele afstand zonder te stoppen en riep bij aankomst: "We hebben gewonnen!" voordat hij in elkaar zakte en door uitputting overleed.

Of dit echt gebeurd is of niet, is een ander verhaal (historici zijn het er niet over eens), maar de weg van Marathon naar Athene is inderdaad 42 kilometer lang. Tegen het einde van de 19e eeuw ontstond echter pas het idee om een wedstrijd over deze afstand te houden.

Spyridon Louis
De moderne marathon is ook op een andere manier verbonden met het oude Griekenland, namelijk via de Olympische Spelen. De Grieken hielden om de vier jaar Olympische Spelen, een festival dat bestond uit atletiekwedstrijden en plaatsvond in Olympia, ter ere van Zeus. Er bestaan diverse legenden over de oorsprong van deze traditie, maar waarschijnlijk begonnen de spelen in de 8e eeuw v. Chr. en werden vervolgens meer dan duizend jaar lang gehouden.

De Olympische traditie werd in de 19e eeuw nieuw leven ingeblazen in Europa, en er werd besloten ook een langeafstandsloop in het programma op te nemen: de marathon. De man aan wie dit idee wordt toegeschreven, heet Michel Bréal, een Franse filoloog die het idee voorlegde aan de oprichter van het Internationaal Olympisch Comité, Pierre de Coubertin.

En zo werd in 1896 tijdens de eerste moderne Olympische Spelen in Griekenland, de eerste marathonwedstrijd gelopen. Zeventien lopers namen deel aan de wedstrijd waarvan slechts negen de finish haalden. De wedstrijd werd gewonnen door de Griek Spyridon Louis. Deze wedstrijd ging overigens over een afstand van 40 km. Pas in 1921 werd de afstand voor de marathon officieel vastgesteld op 42,195 km.

Vrouwelijke deelnemers
De marathon werd al snel razend populair, maar bleef tot ver in de tweede helft van de 20e eeuw een evenement alleen voor mannen. Dit leidde tot steeds meer protest van vrouwelijke atleten. Soms waren er vrouwen die onofficieel de marathon liepen, zoals Kathrine Switzer, die in 1967 de marathon van Boston uitliep.

Het zou toch nog tot 1984 duren voordat de marathon voor vrouwen werd opgenomen als Olympisch onderdeel. In dat jaar werd in Los Angeles de Amerikaanse hardloopster Joan Benoit de eerste vrouw die een Olympische marathon won.

2500e verjaardag
In 2010 vierde de wereld de 2500e verjaardag van de marathon. Wereldwijd worden er elk jaar honderden marathons georganiseerd, en het aantal vrouwelijke deelnemers blijft stijgen. Er zijn tegenwoordig tal van hardloopevenementen uitsluitend voor vrouwen. Uit een Europees onderzoek van ASICS blijkt dat de marathon 2500 jaar na het noodlottige loopavontuur van Pheidippides, nog nooit zo populair was.

Foto door A. Meyer (1896)